Filtreli İnternet Nedir?
Geçtiğimiz 22 ağustos tarihinde devreye girmesi beklenirken yoğun tepkiler ve gösterilerden sonra deneme süresi başlatılan filtreli internet uygulamasının gerçek sürümüne bugün itibariyle geçilmiş bulunuyor. Filtreli internet nedir? Filtreli internet ne demek? Hayatımıza ne gibi yenilikler getirecek? İnternet erişiminde sorunlara sebep olacak mı? Tüm internet kullanıcıları bu soruların cevabını merak ederken filtreli internet uygulamasına bugünden itibaren geçilmiş bulunuyor. Sessiz sedasız başlayan filtreli internet uygulaması ile ilgili merak ettiklerinizin cevabı yazımızda.
Bilişim Teknolojileri Kurumunun hazırladığı filtreli internet hizmeti deneme sürümünün bitmesinin ardından bugün devreye girmiş bulunuyor. BTK tarafından hazırlanan ve güvenli internet sloganı ile duyurulan filtreli internet uygulaması ilk etapta çok ses getirmiş, sansür olarak yorumlanarak büyük tepki toplamıştı. İlk hazırlanan taslağa göre birçok kelimenin filtrelenmesi tasarlanırken gelen tepkiler üzerine filtre kullanımı kişinin isteğine bırakıldı. 22 kasım tarihinden itibaren tüm internet kullanıcıları internet servis sağlayıcıları ile görüşerek ücretsiz olarak bu hizmetten faydalanabilecek.
Hazırlıkları BTK tarafından yapılan güvenli internet projesi olarak bilinen filtreli internet ne demektir bunu net bir cevabı kısa bir süre öncesine kadar yoktu. Birçok merak edilen nokta aydınlatılmamıştı. Henüz kullanıma yeni girdiği içinde neler getirdiği konusunda net bir bilgimizde bulunmuyor. Ancak filtreli internetin alt yapı hizmetleri internet servis sağlayıcıları tarafından hazırlandı. Her internet hizmet sağlayıcı müşterilerine istemeleri dahilinde ücretsiz olarak filtreli internet imkanı sunacak. Aboneler filtreli internetten yararlanmak istemeleri durumunda servis sağlayıcıları ile görüşerek internet hizmetlerini filtreli bir biçimde alabilecek. Filtreli internetin temel kuralları ise BTK tarafından düzenlendi. Ancak internet hizmetinden memnun olan ve hiçbir talepte bulunmayan kullanıcıların interneti ise eski sistemde verilemeye devam edecek. Yani eğer başvuruda bulunmazsanız internetinizin filtrelenmesi gibi bir durum söz konusu değil. Bu durumda filtreli internet ne demek? Filtreli internet nedir gibi soruların cevabını düşünmenize gerek yok. Filtreli internetten yararlanmıyorsanız dahi Türkiye’de yayını mahkeme kararı ile ve Telekomünikasyon Başkanlığı tarafından yasaklanmış bulunan 10 bin civarında internet sitesi ise yeni düzenlemeden etkilenmedi. Yani internete filtre getirilmiş olması bu sitelerin filtresiz yayınlardan ulaşılabilir olduğu anlamına gelmiyor.
Güvenli internet sloganı ile hizmete giren filtreli internet nedir? Bunu tam olarak anlama için filtreli internet hizmetinin getirdiği yeni uygulamalara bakama gerekiyor. Temel olarak filtreli internet hizmeti ile birlikte 2 profil halinde hizmet verilecek. Aboneler kendilerine sunulan aile veya çocuk paketlerinden birisini seçecek. İki profil arasında geçiş mümkün. Bir profili değiştirmek isteyenler internet servis sağlayıcılarından aldıkları kullanıcı adı ve parola ile profillerini aileden çocuğa yada çocukta aileye çevirebilecekler. Aynı zamanda filtreli internet kullanıcıları hizmetten memnun kalmamaları durumunda filtrenin kaldırılmasını da talep edebiliyor. Bir başvuru ile internetiniz filtresiz yapmanızda mümkün olabiliyor.
Filtreli İnternet Ne Demek
Filtreli internet uygulamasının hayata geçmesi ile birlikte kullanıcılar internet üzerinde uygulana filtre paketlerini bizzat kullanarak filtreli internet ne demek sorusunun cevabını bizzat kendileri bulma şansı yakalamış oldu. Filtreli internet paketlerinin incelediğimizde iki paket arasında bir karşılaştırma yapabiliyoruz. Buna göre Çocuk Filtre Paketi kullananlar için internet servis sağlayıcıları oldukça kapsamlı bir filtre sistemi uyguluyor. Bu pakette BTK tarafından servis sağlayıcılara verilmiş internet siteleri ile alan adları ve alt alan adları dışında başka bir yere erişim sağlamak mümkün değil. Verilen site adresleri ve kategoriler ise eğitim siteleri, ödev, bankacılık hizmeti, haber, e-posta, alışveriş, müzik, oyun, kamu kurumlarının siteleri, şirket siteleri, eğitim kurumları ve e-devlet uygulamaları dışında herhangi bir adrese erişime izin verilmiyor.
Alile Profili olarak hizmet veren internet filtresinde kullanıcıları ise kumar, uyuşturucu, fuhuş, müstehcenlik, şiddet, terör, dolandırıcılık, zararlı yazılım gibi kategorilerdeki sitelere erişemeyecek. Aile profilinin çocuk profilinden farklı yanı kullanıcıların kişisel sitelere, forum ve paylaşım sitelerine erişmesinin sağlanması. Çocuk Profili’ne göre Aile Profili’nin sınırları biraz daha geniş tutulmuş görünüyor.
Filtreli internet hizmetinden faydalanmak istemeyen kullanıcılar ise standart profilden faydalanıyor. Yani herhangi bir filtreleme işlemine tabi tutulmuyor. Herhangi bir profil kullanmak istemeyen ve internetini aynı şekilde kullanmaya devam eden kişilerin herhangi bir işlem yapmalarına gerek kalmıyor.
Filtreli İnternet Uygulamasına Tepkiler
Filtreli internet için hazırlıklar geçen yılın sonlarında başlamıştı. BTK vatandaşlardan gelen yoğun istek ve şikayetlerden yola çıkarak genel bir internet filtrelemesine gitmek istemişti. Bu kapsamda 4 farklı filtreleme sistemi geliştirerek kullanıcıların bu profillerden birini kullanmaları zorunlu tutulması hedeflenmişti. Ancak gelen yoğun tepkilerin ardından isteyenin filtreli internet kullanması isteyenin ise eskisi gibi devam edebilmesine karar verilmişti. Bu uygulama sansür olarak yorumlanmış ve protestolar düzenlenmiş, sosyal platformlar üzerinden örgütlenen internet kullanıcıları internetime dokunma mitingleri düzenlemişti. İnternet kullanıcılarının nerelere girip nerelere giremeyeceğinin bir kurul tarafında kararlaştırılması fikir özgürlüğü önünde bir engel olarak duyurulmuş, devletin oto sansür uygulamak istediği savunulmuştu bu mitinglerde.
Filtreli internetin en çok tartışılan yönlerinden biri de filtrelerle engellenecek sitelerden oluşan ‘kara liste’yi belirleyecek Çocuk ve Aile Profil Kriterleri Çalışma Kurulu’nun nasıl oluşacağı ve üyelerinin kimler olacağı konusu. Bu kurul şuan için herhangi bir yasa ile tanımlanmış değil. Kurulun üyelerinin Ulaştırma Bakanlığı ve BTK tarafından keyfi olarak atanacağı eleştirileri hala sürüyor. Düzenlemenin bu hail ile Anayasa’ya da aykırı olduğu savunuluyor.
Öte yandan filtre uygulaması ile erişimi engellenecek sitelerin hangileri olacağı da merak konusu. Zira kurul zamanla bazı sitelerin kara listeye alınmasını isteyerek güncellemeler yapabilir. Sosyal ağların çocuk filtresinde yer almayacağı kesinlemiş görünüyor. Çocuk ve Aile Profil Kriterleri Çalışma Kurulu’nun belirlediği esaslara göre çocuk profilinde Facebook ve diğer paylaşım siteleri engellenmeyecek. Filtreli internet’te alışveriş, müzik, oyun, eğlence, haber, e-posta siteleri yer alacak. Merak edilen bir diğer konu ise müstehcenlik başta olmak üzere pek çok sebeple erişimi durdurulmuş bulunan 10 binden fazla istenin filtreli internet uygulaması dışındaki internet kullanıcıları için erişilebilir olup olmayacağı. Öte yandan kısa bir süre önce Çocuk ve Aile Profili Kriteri Çalışma Kurulu tarafından hosting firmalarına gönderilen ve sakıncalı kelimeler listesi olarak açıklanan kelimeler konusunda da henüz bir çözüm bulunabilmiş değil. Listede argo kelimelerin yanında etek gibi kullanımı güncel olan kelimeler de yer almıştı.
Alternatif Bilişim Derneği, 4 Kasım 2011′de filtreli internet uygulamasının iptali için Danıştay’a dava açtı. Filtreli internet uygulamasının bu güne gelene kadar bir çok değişiklik geçirmiş olmasına rağmen dernek, yeni değişikliklerin filtreli internetin temel hak ve özgürlükleri orantısız şekilde kısıtladığını, filtrelerin içeriğinin kullanıcı veya internet servis sağlayıcı tarafından değil sadece BTK tarafından tekelden keyfe göre belirleneceğini savunuluyor. Derneğin başvurusunda, bu tür hakların Anayasa’nın 13. maddesine göre ancak kanunla sınırlandırılabileceği belirtildi.
Derneğin açıklaması kısaca şöyle:
“Filtre uygulaması ‘devlet eliyle merkezi bir şekilde’ gerçekleşecektir. Hizmetten yararlanacak yurttaşların hangi sitelere erişeceği/erişemeyeceği BTK tarafından belirlenecektir. Yurttaşların filtre içeriklerini değiştirme özgürlükleri yoktur. Merkezi filtre profilleri kullanıldığı sürece devletin izin vermediği bilgiye, habere, farklı/alternatif görüşlere erişme, muhakeme etme ve karar verme olanakları da olmayacaktır.”
Yorum yapabilirsiniz.