At Hıyar Salatası Yemez
At, hıyar salatası yemez. Bu saçma cümlenin tarihte çok önemli bir yeri vardır. Çünkü bu cümle 150 yıl önce insanlığın iletişim alanında ilk devrimi olan telefonun ilkel atası olan ilk modelinde söylenen ilk cümledir. Telefon 150 yaşında!
İnsanlığın gelişim evreleri arasında çok önemli bir yeri olan ve iletişim alanında bir devrim yaratarak mesafeleri aşılabilir yapan ilk buluş telefon bundan 150 yıl önce ilk kez 26 Ekim 1861 günü Frankfurt’ta tanıtıldı.
Tam 150 yıl önce meraklı bir grup bilim adamı Frankfurt’a düzenlen bir bilim toplantısında Philipp Reis’i dinliyorlardı. Alman mucit Philipp Reis son icadı olan ve telefon ismini verdiği buluşunu bilim dünyasına tanıtıyordu. Telefonu 27 yaşında bularak tanıtan Alman mucit verdiği konferansının adını galvanik akım yoluyla seslerin istenilen mesafelerde yayılması olarak belirlemişti. Buna kısaca telefonda diyebiliriz.
Philipp Reis bilim adamlarına sunumunda işitme aletlerinden esinlenerek seslerin galvanik akımlar yolu ile uzak mesafelere taşınarak yeninden ses dalgası haline getirilebileceğini ispatlayan icadını tanıttı. Bu buluşuna Philipp Reis telefon ismini vermişti.
İlk telefon olan Philipp Reis’ın geliştirdiği düzenekle telefonun iki ucunda bulunan kişilerden biri konuşuyor, diğer ise dinliyordu. Dinleyici olan kişi sesini diğer tarafa duyuramıyordu. İcadın kendisini ispatlaması için test aşamasına geçildiğinde Philipp Reis’ın bir arkadaşı dinleyici olarak uzak uçta beklerken, daha önceden anlaştıkları düşünülmesin diye katılımcılardan bir cümle üretilmesi istendi. Sonunda at hıyar salatası yemez cümlesinde karar kılındı ve Philipp Reis telefonda ilk olarak bu cümleyi kullandı. Telefon testi başarı ile geçti. Böylece telefonda söylenen ilk söz olarak at hıyar salatası yemez sözleri tarihe geçti.
İlkel telefon olarak bilinen Philipp Reis’ın düzeneği tahta bir kulak, kulağın arkasında ses titreşimlerini iletmesi için domuz bağırsağından yapılmış bir zarın gerildiği davul biçiminde bir düzenek, ve domuz bağırsağından yapılan zar üzerine temas ettirilmiş platin şeritlerden oluşuyordu.
İlkel telefon elektrik kaynağı olarak bir batarya kullanıyordu. Batarya platin şeritlere akım veriyordu. Ses dalgaları bu şeritlerden elektrik akımına dönerek uzun bir tele aktarılıyordu. Bu tel bir keman gövdesinde son buluyordu. Elektrik dalgaları telin sonunda tekrar ses dalgalarına dönüşüyordu.
Philipp Reis icadı telefonun ne kadar önemli bir buluş olduğunu göremeden hayata veda etti. Philipp Reis henüz 40 yaşındayken veremden öldü. Ölümünden 2 yıl sonra telefonun patentini Amerikalı mucit Alexander Graham Bell aldı ve 1870 yılında telefonu ticari piyasaya sürdü.
Santral ve Santralci Kız Fenomeni
Ticari alanda büyük başarı sağlayan telefon giderek yaygınlaştı ve telefon ağları kurulmaya başlandı. 1881 yılında Berlin’de 48 kişinin telefonlarının birbirine bağlanması ile dünyadaki ilk kamusal telefon ağı kurulmuş oldu. Bu dönemde telefonla konuşmak isteyen biri merkezi bir santralden konuşmak istediği kişinin bağlanmasını istemek durumundaydı. Telefonların numara çevirme kabiliyeti yoktu.
Doğal olarak kadınları sesleri telefonlarda daha net ve anlaşılır bir şekilde iletiliyordu. Bu durum santrallerin varlığını koruduğu son zamana kadar buralarda kadınların çalışmasına sebep oldu. Santralci kızlar birbiri ile konuşmak isteyen kişileri bağlamakla görevliydi. Bu durum santralci kız fenomeninin hayatımıza girmesine sebep oldu.
1910 yılına geldiğimizde yalnızca Almanya’da 1 milyon telefon kullanıcısı vardı. Telefon gündelik yaşamda kendisini çok çabuk kabul ettirdi ve birçok buluştan daha hızlı bir biçimde sinema, tiyatro, edebiyat ve müzik gibi dallarda kullanılan bir kelime haline geldi.
Telefon alt yapısı kablo döşenmesi ve diğer maliyetler düşünüldüğünde 90’lı yılların başına kadar pahalı bir hizmet olarak hayatımızda yer aldı. Ancak daha sonraki yıllarda dijital teknolojide yaşanan gelişmeler sayesinde bu hizmet giderek ucuzladı. Cep telefonunun kullanıma girmesi ile birlikte.
Bir önceki yazımız olan KCK Operasyonları ve KCK Yapılanması başlıklı makalemizde KCK, KCK davası ve KCK iddianames hakkında bilgiler verilmektedir.
Yorum yapabilirsiniz.